راهنمای جامع خواندن نسخه چشم پزشکی
نسخه چشم پزشکی اطلاعاتی درباره وضعیت بینایی هر چشم و در بعضی موارد، مشخصات مورد نیاز برای اصلاح دید را نشان می دهد. اگر قصد خرید لنز دارید، باید یاد بگیرید که چطور نسخه را خوانده و آن را با مشخصات فنی لنزها در سایت های مختلف انطباق دهید. کوچک ترین اشتباه در تشخیص نمره چشم راست و چپ یا علامت مثبت و منفی می تواند باعث انتخاب لنز اشتباه و آسیب به قرینه چشم شود.
از طرف دیگر، حتی اگر به دنبال لنز رنگی یا لنز بدون نمره هستید هم خودسرانه نباید لنز بخرید. قبل از آن حتما باید به چشم پزشک مراجعه کرده و مشخصات مربوط به لنزی که با قرینه چشمتان همخوانی دارد را دریافت کنید. در این مقاله، خواندن نسخه چشم پزشکی را مرحله به مرحله یاد می گیرید و می توانید با دقت بیشتری لنز بخرید.
آموزش نسخه خوانی چشم پزشکی
برای خواندن نسخه چشم پزشک ابتدا باید با اصطلاحاتی آشنا شوید که در نسخه های مربوط به خرید لنز طبی (نمره دار) وجود دارد:
1) OD و OS (نمره چشم راست و چپ)
در نسخه چشم پزشکی برای جلوگیری از اشتباه، مشخصات دو چشم را با این حروف می نویسند:
- OD مخفف Oculus Dexter و به معنی نمره چشم راست است.
- OS مخفف Oculus Sinister و به معنی نمره چشم چپ است.
2) SPH (نمره نزدیکبینی یا دوربینی)
SPH یا Sphere نشان دهنده قدرت کروی اصلاح بینایی است. به زبان ساده این عدد نشان می دهد که لنز چقدر باید دید چشم را اصلاح کند. در بعضی بسته بندی های لنز به جای SPH، عبارت PWR (Power) را می بینید که معادل هم هستند.
- SPH -2.00: لنز برای اصلاح نزدیک بینی
- SPH +1.50: لنز برای اصلاح دور بینی
- SPH 0.00 یا Plano: لنز بدون قدرت اصلاحی یا همان لنز بدون نمره
علامت (+) و (-) این مشخصه نباید هنگام تفسیر نسخه چشم پزشکی نادیده گرفته شود. عددهای منفی نشان دهنده نزدیک بینی و نیاز به اصلاح دید دور است و عدد مثبت برعکس این موضوع را نشان می دهد.
3) BC (انحنای پایه لنز) در نسخه چشم پزشکی
BC مخفف Base Curve است و میزان انحنای سطح داخلی لنز را نشان می دهد. به زبان ساده، این عدد مشخص می کند لنز طبی رنگی یا بی رنگ شما چقدر باید خمیده باشد تا به درستی روی سطح چشم قرار بگیرد. هرچه عدد اعشاری BC کمتر باشد، انحنای لنز بیشتر (تنگ تر) است و هرچه BC بیشتر باشد، لنز صاف تر (شل تر) می باشد.
4) DIA (قطر لنز)
DIA مخفف Diameter و به معنی قطر لنز است و با به صورت میلی متری نوشته می شود. به طور خلاصه:
- BC: میزان خمیدگی لنز را نشان می دهد.
- DIA: اندازه و پهنای لنز را نشان می دهد.
5) CYL و AXIS در نسخه چشم پزشکی
اگر در نسخه مقدار CYL دیدید، یعنی چشمتان علاوه بر خطای کروی، دارای آستیگماتیسم (تاری دید) نیز می باشد. CYL میزان اصلاح مورد نیاز برای آستیگماتیسم را نشان می دهد.
در نسخه چشم پزشکی در کنار آن عددی با عنوان AXIS هم وجود دارد. AXIS مشخص می کند آستیگماتیسم چشم در چه جهتی قرار دارد.
- AXIS = 90°: آستیگماتیسم در جهت عمودی است.
- AXIS = 180°: آستیگماتیسم در جهت افقی است.
نکته: نمره CYL ممکن است در نسخه به صورت مثبت یا منفی نوشته شود. برای تبدیل CYL منفی به مثبت یک فرمول ساده وجود دارد. در مثال زیر این موضوع را ساده یاد می گیرید:
- SPH = -2.00
- CYL = -1.00
- AXIS = 90°
یعنی فرد ۲ نمره نزدیک بینی دارد و علاوه بر آن، ۱ نمره آستیگماتیسم در محور ۹۰ درجه دارد. همین نسخه در فرم مثبت CYL می شود:
- SPH = -3.00
- CYL = +1.00
- AXIS = 180°
در این حالت همان فرد ۳ نمره نزدیک بینی دارد و علاوه بر آن، ۱ نمره آستیگماتیسم با محور ۱۸۰ درجه دارد. این دو نسخه از نظر مشخصات فنی کاملا معادل هم هستند؛ فقط با دو روش متفاوت نوشته می شوند!
فرمول تبدیل:
SPH جدید = SPH + CYL → -2 + (-1) = -3
CYL جدید = +1
AXIS جدید = AXIS + 90 → 90 + 90 = 180
6) ADD (نمره اضافه برای دید نزدیک)
ADD مخفف Addition است و مقدار توان اضافه ای برای اصلاح دید نزدیک را نشان می دهد. در نسخه های مربوط به پیرچشمی این عدد را می بینید. این عدد همیشه مثبت است. برای مثال:
SPH = +1.00 / ADD = +2.00
یعنی چشم برای اصلاح دوربینی به +1.00 نمره نیاز دارد و برای دیدن اجسام نزدیک، به دلیل پیرچشمی، +2.00 نمره توان اضافی هم نیاز دارد.
7) PD در نسخه چشم پزشکی
فاصله مردمک های دو چشم یا در برخی نسخه ها فاصله هر مردمک تا خط مرکزی صورت را نشان می دهد. PD بیشتر در نسخه عینک کاربرد دارد و در نسخه لنز تماسی درج نمی شود.
8) Brand (برند لنز)
در نسخه لنز چشم پزشک ممکن است نام برند یا مدل خاصی از لنز نیز باشد. چرا که؛ جنس، میزان آب و اکسیژن رسانی برندهای مختلف متفاوت است. بنابراین اگر پزشک برند مشخصی را تجویز کرده، بهتر است همان برند و مدل را بخرید.
9) نوع لنز در نسخه چشم پزشکی
گاهی نوع لنز نیز در نسخه چشم پزشکی مشخص می شود. بهتر است این اصلاحات را بدانید:
- Spherical: برای اصلاح نزدیک بینی یا دوربینی معمولی
- لنز توریک Toric: برای اصلاح آستیگماتیسم (همراه با CYL و AXIS)
- Multifocal: برای اصلاح پیرچشمی (معمولا همراه با ADD)
10) Replacement (مدت زمان تعویض لنز)
برای هر لنزی اعم از لنز رنگی نمره دار یا بدون نمره و یا لنز بی رنگ طبی دوره مصرف مشخصی وجود دارد. روی بسته بندی ممکن است عباراتی مانند Daily، Monthly یا 2-Week ببینید.
این مدت به معنی استفاده مداوم و بدون خارج کردن لنز نیست. حد معمول استفاده از لنز در طول شبانه روز 8 تا 12 ساعت است. حتما پس از دوره مصرف هر لنز (روزانه، ماهانه، فصلی و سالانه) باید آنرا دور انداخته و لنز جدیدی بخرید.
نمونه نسخه چشم پزشکی
برای اینکه نحوه خواندن نسخه چشم پزشکی را کامل یاد بگیرید، این نمونه را در نظر بگیرید:
توجه داشته باشید که نسخه عینک و نسخه لنز الزاما یکی نیستند. هر دو ممکن است اطلاعاتی مانند SPH، CYL و AXIS داشته باشند، اما موقعیت قرارگیری عینک و لنز روی چشم متفاوت است و همین موضوع میتواند روی قدرت اپتیکی موردنیاز تاثیر بگذارد. بهتر است قبل از خرید لنز طبی بی رنگ یا رنگی توسط چشم پزشک ویزیت شوید و با در اختیار داشتن نسخه، لنز بخرید.
برای خرید لنز زیبایی و یا نمره دار رنگی یا بی رنگ اورجینال می توانید نسخه چشم پزشکی خود را برای کارشناسان دنیز لنز ارسال کنید. ما بر اساس مشخصات چشمتان، بهترین برند لنز را به شما معرفی می کنیم.
